ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
183
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
نگاه داشتن ، و پست و وازده را در راه خدا دادن به معنى ترجيح غير خدا بر خداست . و اگر چنين كارى نسبت به مهمانى انجام شود و غذاى پستتر خانه را براى او آورند دلتنگ و شكسته خاطر مىگردد . اين در صورتى است كه به خدا نظر داشته باشد و براى خدا صدقه بدهد بدون انتظار عوض براى خويش در آخرت ، و اگر به خود و ثواب آخرت نظر دارد ، شكَّى نيست كه عاقل ديگرى را بر خود ترجيح نمىدهد ، و از مال جز آنچه از پيش مىفرستد بهره ندارد كه يا انفاق مىكند و برايش باقى مىماند و يا مىخورد و از ميان مىرود . دليل بزرگى و اهميّت فايدهء انفاق بهترين و محبوبترين مال ، و قبح و زشتى انفاق چيز پست و وازده ، اين قول خداى تعالى است : « أنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ وِ مِمَّا أخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الأَرْضِ وَلا تَيَمَّمُوا الْخَبيثَ مِنْه تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآخِذيه إِلا أنْ تُغْمِضُوا فيه » 2 : 267 ( بقره ، 267 ) « از پاكيزه ها و خوبهاى آنچه به دست آوردهايد و آنچه براى شما از زمين بيرون آوردهايم انفاق كنيد و پست آن را كه خودتان جز به كراهت و اغماض نمىگيريد براى انفاق منظور مكنيد » . پس آنچه را كه جز با كراهت و خجالت نمىگيريد - و معنى اغماض همين است - براى پروردگار خود اختيار مكنيد . و نيز مىفرمايد : « لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمّا تُحِبّونَ » 3 : 92 ( آل عمران ، 92 ) « هرگز به نيكى نمىرسيد مگر از آنچه دوست مىداريد انفاق كنيد » . و فرمود : « وَيَجْعَلُونَ لِلَّه ما يَكْرَهُونَ » 16 : 62 ( نحل ، 62 ) « چيزى را كه دوست ندارند براى خدا مىگذارند » . و در حديث است كه « گاه يك درهم از صد هزار درهم پيش افتد » . و سبب آن اين است كه انسان يك درهم را از مال حلال و خوب خود بدهد ، و از روى خشنودى و شادى بذل كند ، و آن صد هزار درهم را از چيزى كه دوست ندارد بدهد ، و اين دليل است بر اينكه خدا را به آنچه خود دوست دارد ترجيح نمىدهد .